{"id":707,"date":"2021-05-07T15:00:00","date_gmt":"2021-05-07T13:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kazo.pl\/poradniki\/?p=707"},"modified":"2022-06-17T13:18:08","modified_gmt":"2022-06-17T11:18:08","slug":"czy-uda-sie-wreszcie-zlikwidowac-deficyt-mieszkan-w-polsce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kazo.pl\/poradniki\/czy-uda-sie-wreszcie-zlikwidowac-deficyt-mieszkan-w-polsce\/","title":{"rendered":"Czy uda si\u0119 wreszcie zlikwidowa\u0107 deficyt mieszka\u0144 w Polsce?"},"content":{"rendered":"\n

W Polsce brakowa\u0107 mo\u017ce od 0,65 do nawet 4 mln mieszka\u0144. Co prawda systematycznie nadrabiamy zaleg\u0142o\u015bci wzgl\u0119dem Europy, ale zajmie nam to jeszcze dwie dekady. Przy za\u0142o\u017ceniu, \u017ce utrzymamy wydajno\u015b\u0107 z ostatnich lat.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Od lat m\u00f3wi si\u0119, \u017ce w Polsce brakuje mieszka\u0144. Nawet w okresie PRL-u budownictwo mieszkaniowe nie nad\u0105\u017ca\u0142o za przyrostem naturalnym. W latach 90. \u2013 mimo systematycznego spadku wska\u017anika dzietno\u015bci \u2013 problem si\u0119 pog\u0142\u0119bi\u0142, co wynika\u0142o m.in. z niedoboru kapita\u0142u na rynku. Nie pomaga\u0142y te\u017c drogie kredyty hipoteczne.<\/p>\n\n\n\n

Sytuacja zacz\u0119\u0142a si\u0119 poprawia\u0107 w po\u0142owie I dekady obecnego wieku. Pomog\u0142o wst\u0105pienie Polski do UE, co poci\u0105gn\u0119\u0142o za sob\u0105 wzrost dochod\u00f3w ludno\u015bci. Rozwojowi budownictwa sprzyja\u0142 tak\u017ce znacz\u0105cy spadek st\u00f3p procentowych. Dzi\u0119ki temu kredyty mieszkaniowe sta\u0142y si\u0119 bardziej dost\u0119pne. Polacy mogli zacz\u0105\u0107 zaspokaja\u0107 swoje \u017cyciowe potrzeby. Jak wygl\u0105da to obecnie?<\/p>\n\n\n\n

Wielko\u015b\u0107 deficytu mieszka\u0144 w Polsce<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych szacunk\u00f3w w Polsce brakuje od 0,65 (Ministerstwo Rozwoju) do 2 mln (UN Global Compact) mieszka\u0144. Z danych Eurostatu wynika, \u017ce na 1000 os\u00f3b przypada w Polsce 391 mieszka\u0144. \u015arednia europejska wynosi 489. Zdaniem analityk\u00f3w Banku Pekao niedob\u00f3r wynosi 4 mln lokali. Tyle trzeba wybudowa\u0107, by osi\u0105gn\u0105\u0107 \u015bredni\u0105 europejsk\u0105. Ministerstwo Rozwoju Pracy i Technologii definiuje deficyt mieszka\u0144 jako r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy liczb\u0105 lokali zamieszkanych (13,737 mln) i gospodarstw domowych (14,378 mln).<\/p>\n\n\n\n

Z r\u00f3\u017cnych przyczyn nie ka\u017cda rodzina mo\u017ce pozwoli\u0107 sobie na \u017cycie w samodzielnym mieszkaniu, cho\u0107 teoretycznie mog\u0142aby, bo zasoby s\u0105 wystarczaj\u0105ce (o tym ni\u017cej). Wed\u0142ug autor\u00f3w rz\u0105dowego raportu \u201eStan mieszkalnictwa w Polsce\u201d dotyczy to 4,5 proc. gospodarstw domowych. Z problemem zmagaj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie osoby m\u0142ode, kt\u00f3re wchodz\u0105 na rynek pracy, rodziny wielodzietne i rodzice samotnie wychowuj\u0105cy potomstwo.<\/p>\n\n\n\n

Za ciasne mieszkania<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Do deficytu mieszka\u0144 dochodzi jeszcze zjawisko ich przeludnienia. W Polsce dotyczy to 38 proc. spo\u0142ecze\u0144stwa, a w Europie \u2013 \u015brednio co sz\u00f3stego obywatela. Z danych GUS-u wynika, \u017ce Polak ma do dyspozycji przeci\u0119tnie 29 mkw. Wydaje si\u0119, \u017ce to ca\u0142kiem sporo. Jednak na jednego Europejczyka przypada \u015brednio 40-45 mkw. To szacunki HRE Investments, poniewa\u017c ostatnie dane Eurostatu pochodz\u0105 z 2012 r. Lecz nawet wtedy plasowali\u015bmy si\u0119 sporo poni\u017cej \u015bredniej unijnej wynosz\u0105cej w\u00f3wczas 39 mkw. Jeszcze gorzej by\u0142o w okresie PRL-u. Wtedy statystyczny Polak \u017cy\u0142 na kilkunastu metrach.<\/p>\n\n\n\n

To zat\u0142oczenie po cz\u0119\u015bci jest spowodowane zjawiskiem tzw. gniazdownictwa. Chodzi o sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej osoby maj\u0105ce 25-34 lata mimo zako\u0144czenia formalnej edukacji wci\u0105\u017c \u017cyj\u0105 w jednym gospodarstwie z rodzicami. W Polsce wielko\u015b\u0107 grupy gniazdownik\u00f3w szacuje si\u0119 na 2,4 mln ludzi. Stanowi\u0105 oni 44 proc. populacji w tym wieku przy \u015bredniej unijnej na poziomie 28 proc.<\/p>\n\n\n\n

Pod tym wzgl\u0119dem zajmujemy 10. (na 32) miejsce w Europie. Gorzej jest na po\u0142udniu kontynentu i S\u0142owacji. Aczkolwiek u nas odsetek niesamodzielnych pod wzgl\u0119dem mieszkaniowym doros\u0142ych od dekady przekracza pu\u0142ap 40 proc. i por\u00f3wnaniu z pierwszymi latami XXI wieku wzr\u00f3s\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Powoli gonimy Europ\u0119<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jak przebiega odrabianie zaleg\u0142o\u015bci mieszkaniowych? S\u0105 powody do optymizmu. Wed\u0142ug Eurostatu (dane za 2018 r.) tylko cztery kraje maj\u0105 wi\u0119ksze ni\u017c my tempo przyrostu zasob\u00f3w mieszkaniowych. Powstaje u nas 4,9 lokalu na 1000 mieszka\u0144c\u00f3w. Intensywniej buduje si\u0119 tylko w: Finlandii (7,7), Austrii (7,4), Francji (6,9) i Szwecji (5,2).<\/p>\n\n\n\n

Od kilku lat deweloperzy i osoby indywidualne (te dwie grupy odpowiadaj\u0105 za 97 proc. inwestycji w naszym kraju) buduj\u0105 po 160-200 tys. lokali rocznie. To dwa razy wi\u0119cej ni\u017c w latach 90. W 2020 r. pad\u0142 rekord w liczbie mieszka\u0144 oddanych do u\u017cytkowania. Wszyscy inwestorzy (poza wymienionymi kategoriami s\u0105 to r\u00f3wnie\u017c: sp\u00f3\u0142dzielnie, gminy, TBS-y, zak\u0142ady pracy) z\u0142o\u017cyli si\u0119 na 222 tys. lokali.<\/p>\n\n\n\n

To najlepszy wynik w historii III RP. Poprzedni zosta\u0142 ustanowiony… rok wcze\u015bniej (207 tys.). Jednak wci\u0105\u017c jest on sporo ni\u017cszy od z\u0142otej dla polskiego budownictwa mieszkaniowego dekady Gierka, gdy przez kilka kolejnych powstawa\u0142o po nawet 270-280 tys. lokali rocznie. Przy czym wtedy realizowano wi\u0119cej mniejszych inwestycji (55-60 vs 70-75 mkw.) i by\u0142y one gorszej jako\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Na koniec 2019 r. ca\u0142kowite zasoby mieszkaniowe w Polsce GUS szacowa\u0142 na 14,8 mln lokali. Po uwzgl\u0119dnieniu danych za poprzedni rok mamy ju\u017c nieco ponad 15 mln dom\u00f3w <\/a>i mieszka\u0144<\/a>. W ci\u0105gu dekady (2011-20) baza nieruchomo\u015bci s\u0142u\u017c\u0105cych celom mieszkaniowym zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 o 10 proc., tj. 1,5 mln lokali.<\/p>\n\n\n\n

Poprawie statystyk sprzyjaj\u0105 te\u017c negatywne tendencje demograficzne. Ujemny przyrost naturalny i malej\u0105ca liczba mieszka\u0144c\u00f3w Polski przek\u0142ada si\u0119 m.in. na spadek wska\u017anika os\u00f3b przypadaj\u0105cych na mieszkanie czy pok\u00f3j oraz wzrost liczby lokali na 1000 mieszka\u0144c\u00f3w (w PRL-u wynosi\u0142 on sporo poni\u017cej 300).<\/p>\n\n\n\n

Prognozy obarczone du\u017c\u0105 niepewno\u015bci\u0105<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli inwestorzy utrzymaj\u0105 obecn\u0105 wydajno\u015b\u0107, deficyt mieszka\u0144 wg metodologii Ministerstwa Rozwoju uda si\u0119 zlikwidowa\u0107 w po\u0142owie bie\u017c\u0105cej dekady. Zdaniem analityk\u00f3w Banku Pekao obecne tempo budowy pozwoli na dogonienie \u015bredniej unijnej w okolicach 2040 r. Standardy czeskie osi\u0105gniemy pi\u0119\u0107 lat wcze\u015bniej, niemieckie \u2013 pi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n\n\n\n

Jednak to za\u0142o\u017cenie mo\u017ce by\u0107 zbyt optymistyczne. Dlaczego? Z kilku powod\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Po pierwsze, trzeba wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 zmieniaj\u0105cy si\u0119 model gospodarstwa domowego. Coraz cz\u0119\u015bciej mieszkamy sami. Po drugie, wzrost zamo\u017cno\u015bci (przynajmniej cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa) sprzyja zmienianiu nieruchomo\u015bci na wi\u0119ksze, lepsze, o wy\u017cszym standardzie. Po trzecie, zdalny lub hybrydowy model pracy ma zosta\u0107 ju\u017c na sta\u0142e. To b\u0119dzie generowa\u0107 popyt na wi\u0119ksze mieszkania i domy. Po czwarte, nap\u0142ywaj\u0105cy imigranci, kt\u00f3rzy \u0142agodz\u0105 niedob\u00f3r r\u0105k na polskim rynku pracy, musz\u0105 gdzie\u015b mieszka\u0107. Nie mo\u017cna te\u017c wykluczy\u0107, \u017ce do ojczyzny b\u0119d\u0105 wraca\u0107 ci, kt\u00f3rzy masowo z niej wyjechali za chlebem w pierwszych latach po akcesji Polski do Wsp\u00f3lnoty. Im bli\u017cej emerytury, tym o takie decyzje \u0142atwiej.<\/p>\n\n\n\n

Wed\u0142ug Polskiego Zwi\u0105zku Firm Deweloperskich w kolejnych kwarta\u0142ach b\u0119dziemy obserwowa\u0107 podobne do obecnych statystyki obrazuj\u0105ce liczb\u0119 mieszka\u0144 oddawanych do u\u017cytkowania. B\u0119dzie to pok\u0142osie du\u017cej aktywno\u015bci z lat 2018-19 (realizacja projektu inwestycyjnego trwa przeci\u0119tnie 18-24 miesi\u0105ce). Natomiast w ubieg\u0142ym roku rozpocz\u0119to budow\u0119 223,8 tys. mieszka\u0144. To o prawie 6 proc. (13,5 tys. lokali) mniej ni\u017c w 2019. Tym samym bran\u017ca zanotowa\u0142a pierwszy od 2013 r. spadek liczby rozpocz\u0119tych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W Polsce brakowa\u0107 mo\u017ce od 0,65 do nawet 4 mln mieszka\u0144. Co prawda systematycznie nadrabiamy zaleg\u0142o\u015bci wzgl\u0119dem Europy, ale zajmie nam to jeszcze dwie dekady. Przy za\u0142o\u017ceniu, \u017ce utrzymamy wydajno\u015b\u0107 z ostatnich lat.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":771,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[36,37],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kazo.pl\/poradniki\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/707"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kazo.pl\/poradniki\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kazo.pl\/poradniki\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kazo.pl\/poradniki\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kazo.pl\/poradniki\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=707"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/kazo.pl\/poradniki\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/707\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1026,"href":"https:\/\/kazo.pl\/poradniki\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/707\/revisions\/1026"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kazo.pl\/poradniki\/wp-json\/wp\/v2\/media\/771"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kazo.pl\/poradniki\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=707"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kazo.pl\/poradniki\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=707"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kazo.pl\/poradniki\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=707"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}